400 jaar Sint-Annagilde: een eeuwenoud verhaal dat blijft verbinden

Een toevallige ontdekking in de Sint-Annakerk bracht een bijzonder jubileum aan het licht. In 2026 is het precies 400 jaar geleden dat de Sint-Annagilde van Bottelare werd opgericht. Wat begon als een historisch weetje groeide uit tot een project waarin erfgoed, verhalen en ontmoeting centraal staan.

Het verhaal van de Sint-Annagilde begon al eeuwen geleden, maar door een recente vondst krijgt het vandaag een hedendaags vervolg. Daarvoor maken we eerst een kleinere sprong  in de tijd, december 2025 om precies te zijn. In die periode verschijnt naar goede gewoonte een kerststal aan de Sint-Annakerk in Bottelare. Herman De Mil, lid van de lokale kerkraad, helpt steevast met de voorbereidingen. Hij stoot op een merkwaardige opschrift en dat bracht hem plots bij een heel ander feest. “‘Sint-Annagilde 1626’ stond op het plakkaatje. Ik begon meteen te rekenen en besefte: volgende jaar is het 400 jaar geleden dat de gilde werd opgericht.”

Dat mocht niet zomaar passeren. Maar hoe vier je een gilde met zo’n rijke geschiedenis? Herman verzamelde ideeën binnen de kerkraad en richtte een jubileumcomité op. Ook Bewonersplatform Bottelare sprong mee op de kar. Co-voorzitter Leen De Weirdt zag in het jubileum een kans om via het verleden eigentijdse verhalen te vertellen. “De gilde is dan wel verdwenen, maar in Bottelare lopen er nog genoeg Anna’s, Annes of Annekes rond. Wat is hun verhaal? We deden een oproep en kregen veel respons.”

Daar horen we graag meer over. Maar eerst: wat maakte Sint-Anna zo populair in Bottelare?

Herman De Mil: “De oorsprong van de Sint-Annaverering in Bottelare gaat vermoedelijk terug tot de zestiende eeuw. Op de dorsplaats stond er toen al een kapel met een beeld van Sint-Anna. Door verhalen over genezingen van hoge koorts groeide de devotie bijzonder snel. Vroeger richtten de mensen zich in hoge nood tot de heiligen. Zo vonden steeds meer pelgrims hun weg naar Bottelare, waardoor de bestaande kapel te klein werd. In 1626 werd de Sint-Annagilde officieel opgericht en enkele jaren later begon de bouw van een grotere kerk, de huidige Sint-Annakerk.”

Intussen zijn we 400 jaar verder en spreekt het verhaal nog steeds tot de verbeelding.

Herman: “Volgens mij komt dat omdat er hoop en troost uit dat verhaal spreekt. Oorlogen en crisissen zijn van alle tijden. Op zulke momenten ga je op zoek naar krachtige symbolen, iets dat al eeuwen meegaat. Het is een detail, maar de koepel op de toren van de Sint-Annakerk dateert ondertussen van 150 jaar geleden. Zoiets maakt indruk. Ik denk dat mensen daarom terug vaker troost zoeken in de kerk. Veel mensen branden bijvoorbeeld steeds vaker een kaarsje. ”

Leen De Weirdt: “We keren vaak terug naar erfgoed en geschiedenis, maar het verleden krijgt pas echt betekenis wanneer je het verbindt met mensen van vandaag. Daarom vonden we het zo inte-ressant om aan te sluiten bij de viering van 400 jaar Sint-Annagilde. Het verhaal leeft al eeuwen in Bottelare en wij vonden het tijd om daar een hedendaags hoofdstuk aan toe te voegen, met de verhalen van inwoners zelf.”

Hoe pakken jullie dat aan?

Leen: “We zijn op zoek gegaan naar de Anna’s van vandaag. Via een oproep nodigden we inwoners uit Bottelare uit met een naam die verwijst naar Sint-Anna, zoals Anna, Anne of Anneke. Tijdens een eerste ontmoeting zaten we met een twintigtal vrouwen rond de tafel, van 6 tot 88 jaar. Dat alleen al was bijzonder. Sommige deelnemers kennen elkaar al jaren, anderen ontmoetten elkaar voor het eerst. Ook dat zorgt weer voor verbinding. Die avond konden ze kiezen tussen twee activiteiten: de podcast of een workshop met Irmine Remue.”

Jullie krijgen daarvoor de hulp van vzw Relaas. Leen: “Klopt, de vzw begeleidt de deelnemers om hun eigen verhaal vorm te geven. Tijdens de sessies ontdekken ze de magie van verhalen vertellen. Misschien hebben ze zelf wel een mirakel meege-maakt. Het traject eindigt met een vertelavond die later kan herbeluisterd worden via een podcast.”

Herman, wat mogen we van het jubileumcomité verwachten?

Herman: “We wilden van dit jubileum meer maken dan één feestdag. Daarom hebben we een gevarieerd programma samengesteld, met aandacht voor erfgoed en cultuur. Op 26 juli vieren we de naamdag van Sint-Anna met een plechtige viering, de traditionele ommegang en een receptie. Tijdens Open Monumentendag stellen we uitzonderlijke kunstschatten uit de kerk tentoon. Zo kan je oude manuscripten en liturgische voorwerpen bewonderen die anders niet te zien zijn. In september volgt ook een concert met koor, orkest en orgel. Daarnaast is er de tentoonstelling ‘Verticaal gebogen’ van kunstenares Irmine Remue. Hierin speelt Sint-Anna een hoofdrol.”

Verbinding is een rode draad door dit project. Hoe hebben de kerkraad en het Bewonersplatform elkaar gevonden?

Leen: “Herman is mijn overbuur!” (lacht)

Herman: “Leen was al snel op de hoogte van mijn ontdekking. We zijn samen op café gegaan en toen heb ik de plannen van de kerkraad uit de doeken gedaan. Zij speelde daarop in vanuit haar rol in het Bewonersplatform.”

Leen: “Als Bewonersplatform vinden we het belangrijk om aan te sluiten bij wat er al leeft in Bottelare. Voor ons betekent participatie meer dan enkel inwoners informeren. Daarom ondersteunen we bestaande initiatieven op verschillende manieren waar verbinding en engagement centraal staan.” Herman: “De kerk moet voor iedereen toegankelijk blijven. De nieuwjaarsreceptie van het Bewonersplatform gaat normaal door onder de kerktoren van Bottelare. Bij de vorige editie begon het te regenen en waren ze welkom in de kerk. Dat zijn mooie momenten. Dit jubileum voelde opnieuw als een kans om mensen samen te brengen.”

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in het Infomagazine van juli 2026.