De Merelbeekse Scheldemeersen vormen een uitgestrekt natuurgebied van ongeveer 6 km langs de rechteroever van de Schelde. De meersen dienen als een natuurlijke overstromingsvlakte van de Schelde, wat zorgt voor een uniek landschap van natte weilanden, knotwilgen en waardevolle erfgoedelementen.
De hoogstamboomgaard
Een bijzonder onderdeel van het gebied is de uitgestrekte hoogstamboomgaard in de Merelbeekse Scheldemeersen. Deze boomgaard bevindt zich vlak langs de Scheldedijk. Ze maakt deel uit van een groter natuurinrichtingsproject dat de biodiversiteit in de regio wil versterken.
De bomen in de boomgaard zijn oude fruitbomen die vaak al eeuwen bestaan. Veel van deze rassen worden vandaag beschouwd als levend cultureel erfgoed.
Schapen grazen er het gras onder de bomen kort, wat ideaal is voor het beheer van een hoogstamboomgaard. Deze combinatie van korte graslanden, fruitbomen en water maakt de plek bijzonder aantrekkelijk voor de steenuil. Deze kleine uilensoort jaagt hier graag op insecten en muizen.
Natuurreservaat De Putten
In het hart van de Merelbeekse Scheldemeersen ligt natuurreservaat De Putten. De naam verwijst naar de diepe putten die in de 19e en vroege 20e eeuw ontstonden door de winning van klei voor de lokale steenbakkerijen. Nadat de kleiontginning stopte, liepen de putten vol water en ontstond er een gevarieerd moeraslandschap. Sinds 1981 is het gebied beschermd als cultuurhistorisch landschap.
Om bebossing tegen te gaan, worden grazers ingezet. Runderen grazen er van juli tot november, wanneer het gras hoog genoeg staat. Paarden grazen er het jaar rond. Dankzij deze natuurlijke beheermethode blijft het landschap open en soortenrijk.
In het hart van natuurreservaat De Putten ligt een pad. Het verharde pad is het best bereikbaar via de Kasseiberg en leidt je rechtstreeks de natuur in.
In tegenstelling tot de kleiputten is de Sint-Elooisput geen ontginningsput, maar een restant van een oude afgesneden arm van de Schelde. Vlak bij de Scheldedijk, in de onmiddellijke omgeving van deze waterpartij, staat de historische Sint-Elooiskapel, een stille getuige van het rijke verleden van de streek.
Rustige broedplaatsen voor vogels
In het gebied vind je heel wat planten en dieren die elders steeds zeldzamer worden. Natuurpunt Boven-Schelde zet zich in om dit unieke landschap langs de Schelde te beschermen. Natuurpunt werkt onder meer aan het herstel van rustige broedplaatsen voor vogels. Zo krijgen verschillende vogelsoorten opnieuw meer kansen om zich in het gebied voort te planten. Daarnaast organiseert ze regelmatig wandelingen, educatieve activiteiten en vogelkijkdagen.
